Τόσο το καλύτερο

… … Καλύτερα, είπες, να αρκεστείς
στα στοιxειώδη μαθήματα, αφού η υπόσχεση της μάθησης
είναι ψευδαίσθηση, και εγώ συμφώνησα, προσθέτοντας ότι
το αύριο θα άλλαζε την αίσθηση αυτού που είxαμε ήδη μάθει,
ότι η διαδικασία εκμάθησης αναπτύσσεται με τέτοιο τρόπο, ώστε απ' αυτή τη σκοπιά
κανείς μας δεν αποφοιτά ποτέ από το πανεπιστήμιο,
γιατί ο xρόνος είναι γαλάκτωμα, και ίσως η σκέψη να μη μεγαλώσουμε
να είναι το ευφυέστερο είδος ωριμότητας για μας, αυτή τη στιγμή τουλάχιστον.
Άρα και οι δυο μας είχαμε δίκιο, αν και το τίποτα
κατά κάποιο τρόπο κατέληξε στο τίποτα’ τα αβαταρ
της συμμόρφωσής μας στους κανόνες και τον οικογενειακό τρόπο ζωής
μας έχουν καταστήσει -κατά μία έννοια, τουλάχιστον- «καλούς πολίτες»,
βουρτσίζουμε τα δόντια μας και όλα τα σχετικά, και μαθαίνουμε να αποδεχόμαστε
την ελεημοσύνη των σκληρών στιγμών, μοιρασμένη με το σταγονόμετρο,
γιατί αυτό είναι δράση, αυτή η αμφιβολία, αυτή η αδιάφορη
προετοιμασία, να φυτεύουμε τους σπόρους στραβά στο αυλάκι,
να είμαστε έτοιμοι να ξεχάσουμε, και πάντα να επιστρέφουμε
στο αγκυροβόλιο της αρχής, εκείνη τη μέρα, τόσα χρόνια πριν.

μτφ: Χάρης Βλαβιανός

Το πρόβλημα της αγωνίας

Πέρασαν πενήντα xρόνια
από τότε που άρχισα να ζω σ' εκείνες τις σκοτεινές πόλεις
που σου έλεγα.
Δυστυxώς, σχεδόν τίποτα δεν άλλαξε. Ακόμη δεν μπορώ να καταλάβω
πώς πάνε από το ταxυδρομείο στις κούνιες του πάρκου.
Οι μηλιές ανθίζουν μέσα στο κρύο, μα όχι από πεποίθηση,
και τα μαλλιά μου έχουν χρώμα ίδιο με το xνούδι των πικραλίδων.

Ας υποθέσουμε ότι αυτό το ποίημα μιλούσε για σένα — θα πρόσθετες
εσύ όσα πράγματα έχω εγώ προσεκτικά παραλείψει:
περιγραφές του πόνου, και του σεξ, και το πόσο ύπουλα
συμπεριφέρονται μεταξύ τους οι άνθρωποι; Όχι, όλα αυτά
βρίσκονται σε κάποιο άλλο βιβλίο νομίζω. Για σένα
έχω φυλάξει τις περιγραφές των σάντουιτς με κοτόπουλο,
και το γυάλινο μάτι που με κοιτάζει με κατάπληξη
από το μπρούντζινο γείσο του τζακιού, και ποτέ δεν θα ησυχάσει.

John Ashbery

Το μπαλόνι σκάει, η προσοxή
Στρέφεται αργά αλλού. Τα σύννεφα
Στον νερόλακκο κομματιάζονται σαν από δόντια.
Συλλογίζομαι τους φίλους
Που μ' επισκέφθηκαν, πως ήταν το xθες.
Μια παράξενη στρέβλωση
Της ανάμνησης που κυριεύει το ονειροπόλο μοντέλο
Στη σιωπή του εργαστηρίου καθώς εκείνος σκέφτεται
Ν’ ακουμπήσει το μολύβι στην αυτοπροσωπογραφία.
Πόσοι άνθρωποι ήρθαν κι έμειναν για ένα διάστημα,
Εκφώνησαν φωτεινούς ή σκοτεινούς λόγους που έγιναν μέρος του εαυτού σου
Όπως το φως πίσω απ' την ανεμοδαρμένη ομίχλη και την άμμο,
Που διυλίστηκε και επηρεάστηκε απ' αυτούς, ώσπου να μη μείνει
Ούτε κομμάτι που να 'ναι πράγματι εσύ. Αυτές οι φωνές στο σούρουπο
Σου έχουν πει τα πάντα και ωστόσο, η ιστορία συνεχίζεται
Με τη μορφή αναμνήσεων που έχουν εναποτεθεί σε ασύμμετρους
Όγκους κρυστάλλων. Τίνος το κυρτωμένο χέρι, Φραντσέσκο,
Ελέγχει τις εποχές που αλλάζουν και τις σκέψεις
...

Η πόλη το απόγευμα

Ένα βέλο από αxλή προστατεύει
το παμπάλαιο εκείνο απόγευμα
στη φωτογραφία που ξεxάστηκε απ' όλους
οι περισότεροί τους
ξεμωραμένοι από γεράματα και θάνατο

Αν μπορούσε κανείς να συλλάβει την Αμερική
ή τουλάχιστον μιαν έξοχη λησμοσύνη
που στάζει στο περίγραμμά μας
και προσδιορίζει τον όγκο μας
με μια κηλίδα που κι αυτή φεύγει

αλλά μνημονεύει
γιατί προσδιορίζει, εντέλει
γκρίζες γιρλάντες, εκείνους τους τρεις
προσμένοντας το φως ν' αλλάξει
τα μαλλιά του ενός να τα παίρνει ό αέρας
και να φαίνονται ανάποδα
στον καθρέφτη της λίμνης.

μτφ: Τάσος Δενέγρης

ΜΕΡΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ

ΜΕΡΙΚΑ ΔΕΝΤΡΑ είναι καταπληκτικά.
Καθένα σμίγοντας μ' έναν γείτονα σαν η ομιλία νά 'ταν
ήσυχη παράσταση­ -
κανονίζουν νά συναντηθούμε τυχαία σήμερα πρωί
τόσο μακριά απ' τον κόσμο
σα να 'ναι σύμφωνα μ' αυτόν,
εσύ κι εγώ γινόμαστε αιφνιδιαστικά
αυτό που προσπαθούν τα δέντρα να μας πούνε
ότι και μόνο η παρουσία τους εκεί
σημαίνει κάτι - Ότι πλησιάζει ο καιρός
για επαφή, αγάπη κι εξηγήσεις
και γεμάτοι χαρά
που δεν επινοήσαμε μια τέτοια ομορφιά που μας κυκλώνει
σιωπή που κιόλας γέμισε θορύβους
καμβάς που πάνω του προβάλλει
μια χορωδία χαμόγελα, ένα πρωί χειμώνα.
Στο μπερδεμένο φως και κίνηση,
οι μέρες μας ντυμένες μ' επιφύλαξη
οι τόνοι αυτοί μοιάζουν να είναι η άμυνά τους.


Μετάφραση: Τάσος Δενέγρης

.

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ...John Ashbery

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΤΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑΣ

Έχουν περάσει πενήντα χρόνια
από τότε που άρχισα να ζω σ' αυτές τις σκοτεινές πόλεις
που σου' λεγα.
Δεν έχουν αλλάξει πολλά, λοιπόν. Ακόμη δεν μπορώ να καταλάβω
πώς πάνε από το ταχυδρομείο στις κούνιες του πάρκου.
Οι μηλιές ανθίζουν μέσα στο κρύο, όχι από πεποίθηση,
και τα μαλλιά μου έχουν το ίδιο χρώμα με το χνούδι των ραδικιών.

Ας υποθέσουμε ότι το ποίημα αυτό μιλά για σένα - θα πρόσθετες
εσύ, ό,τι εγώ έχω προσεχτικά παραλείψει:
περιγραφές πόνου, και σεξουαλικών πράξεων, και πόσο ύπουλα
οι άνθρωποι συμπεριφέρονται μεταξύ τους; Όχι, όλ' αυτά
βρίσκονται σε κάποιο βιβλίο νομίζω. Για σένα
έχω φυλάξει τις περιγραφές των σάντουιτς με κοτόπουλο,
και το γυάλινο μάτι που με ατενίζει έκπληκτο
από το μπρούτζινο γείσο του τζακιού, και που ποτέ δεν θα κατευναστεί.

μτφρ.: Βασίλης Παπαγεωργίου