Αναγνώστες

Γιατὶ τὸ ξέρω· πιὸ βαθιὰ κι ἀπ᾿ τὸν πηχτὸν ἀστρόφως, κρυμμένος σὰν ἀετός, μὲ περιμένει, ἐκεῖ ποὺ πιὰ ὁ θεῖος ἀρχίζει ζόφος, ὁ πρῶτος μου ἑαυτός... ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ

Σάββατο, 31 Οκτωβρίου 2020

Το Πείραμα

 



Ρεμβάζω και αναπολώ
έναν κόσμο από αλήθειες και ψέματα,
αφήνω το βλέμμα μου να καλπάσει
με την οργή της αισιοδοξίας,
μεσοπέλαγα του πριν και του μετά.
Προσπαθώ να δαμάσω το τώρα,
γεύομαι τη γλύκα
της στιγμής που μου χαρίστηκε.
Επαναστάτη ψυχών χρίζω τον εαυτό μου,
στα δύσκολα των καιρών παλεύω
να κρατήσω ατόφιο
ό,τι με πάθος κρατώ ζωντανό μέσα μου.

Μαρία Γκουτζαμάνη


Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2020

ΑΠΟΛΕΣΘΕΙΣ ΚΗΠΟΣ

 



Στην Λιζ Ντεάρμ
Ο κήπος έβλεπε στη θάλασσα
Λαιμός γαρούφαλλα όλος
Του νερού το πάφλασμα έκανε
Κι έλεγες πως κρυφακούς το δάσος
Τον πελαγίσιο εχρέωνε αγέρα η καρδιά του
Με νηνεμίες συμπαγείς ατόφυες
Τ’ άνθη του ανέβαιναν με βήμα φυλλωσιάς
Προς τις ρίζες της παντρύφερης ημέρας
Ο κήπος έβλεπε στη στέρεα γη
Ανεπαισθήτως οι θωπείες του βαραίναν
Τις αλέες με το ανάβλυσμά τους
Μόνες τους κάθε στιγμή και ώρα
Μια διαπασών προοπτικές
Στα ρεύματα της θέας προσφερότανε
Κι ο ήλιος ένα χρώμα απριλιανό
Τα εύφορα εμψύχωνε ουράνια.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.
Η εικόνα ίσως περιέχει: 1 άτομο, κοντινό πλάνο
1

Σάββατο, 10 Οκτωβρίου 2020

Δύο μυθολογικά ποιήματα – της Louise Glück

 


Μετάφραση: Αντώνης Μπαλασόπουλος

ΑΦΡΟΔΙΤΗ
(από την Κατερχόμενη μορφή, 1980)

Μια γυναίκα που εκτίθεται ως βράχος
έχει αυτό το πλεονέκτημα:
ελέγχει το λιμάνι.
Στο τέλος, εμφανίζονται άντρες,
εξαντλημένοι απ’ την ανοιχτωσιά.
Έτσι, αισθάνονται, τελειώνει
μια ιστορία. Στην αρχή,
λαχτάρα. Στο τέλος, χαρά.
Στη μέση, ανία.

Με τον καιρό, η νεαρή σύζυγος
φυσικά σκληραίνει. Περιπλανώμενος
από σιμά της, στη φαντασία,
ο άντρας επιστρέφει όχι σε βραχνά
αλλά στη Θεά που προβάλλει στο νου του.

Σ’ έναν λόφο, η χωρίς χέρια μορφή
καλωσορίζει την άσωτη βάρκα,
με μηρούς που έχουν πετρώσει κλειστοί, εκτός
απ’ τη ρωγμή στον βράχο.

⸙⸙⸙

Η ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΗ ΠΕΡΣΕΦΟΝΗ
(από το Averno, 2006)

Στην πρώτη εκδοχή, την Περσεφόνη
την παίρνουν απ’ τη μάνα της
και η Θεά της γης
τιμωρεί τη γη –αυτό δεν αντιφάσκει
με ό,τι γνωρίζουμε για την ανθρώπινη συμπεριφορά,

ότι τα ανθρώπινα όντα αντλούν βαθιά ικανοποίηση
απ’ το να κάνουν κακό, κυρίως
ασυνείδητο κακό:

μπορούμε να το πούμε
αρνητική δημιουργία αυτό.

Το αρχικό ταξίδι της Περσεφόνης
στην κόλαση συνεχίζει να διερευνάται
από μελετητές που ερίζουν
για τις αισθήσεις της παρθένου:

συναίνεσε στον βιασμό της,
ή ναρκώθηκε, βιάστηκε χωρίς τη θέλησή της,
όπως τόσο συχνά συμβαίνει τώρα με τα μοντέρνα κορίτσια.

Όπως καλά γνωρίζουμε, η επιστροφή της αγαπημένης
δεν αποκαθιστά
την απώλεια της αγαπημένης: Η Περσεφόνη

επιστρέφει στο σπίτι
με λεκέδες από κόκκινο χυμό
σα χαρακτήρας του Χώθορν—

Δεν είμαι σίγουρη ότι
Θα κρατήσω αυτή τη λέξη: είναι η γη
«σπίτι» της Περσεφόνης; Είναι, τρόπον τινά,
στο κρεβάτι του θεού; Δεν νιώθει
σπίτι της πουθενά; Γεννήθηκε μήπως
για την περιπλάνηση, με άλλα λόγια, είναι
άραγε ένα υπαρξιακό αντίγραφο της μάνας της,
λιγότερο παγιδευμένο από ιδέες περί αιτιότητας;

Ξέρεις, επιτρέπεται να
μη σου αρέσει κανένας. Οι χαρακτήρες
δεν είναι άνθρωποι.
Είναι όψεις ενός διλήμματος ή μιας σύγκρουσης.

Τρία μέρη: όπως η ψυχή χωρίζεται,
Εγώ, Υπερεγώ, Αυτό. Έτσι

και με τα τρία επίπεδα του γνωστού κόσμου
ένα είδος διαγράμματος που χωρίζει
τον ουρανό απ’ τη γη κι απ’ την κόλαση.

Πρέπει να αναρωτηθείς:
Πού χιονίζει;

Λευκό της λήθης
της βεβήλωσης–

Χιονίζει στη γη· ο παγερός αέρας λέει

Η Περσεφόνη κάνει σεξ στην κόλαση.
Σε αντίθεση με μας, δεν ξέρει
τι είναι ο χειμώνας, μονάχα
ότι αυτή τον προκαλεί.

Ξαπλώνει στο κρεβάτι του Άδη.
Τι σκέφτεται;
Φοβάται; Μήπως κάτι
έσβησε την ιδέα
του νου;

Γνωρίζει πως τη γη την κυβερνάνε
οι μανάδες, αυτό
είναι βέβαιο. Γνωρίζει επίσης
ότι η ίδια δεν είναι πλέον
αυτό που λέμε «κορίτσι.» Σε ό,τι αφορά
τον εγκλεισμό, πιστεύει
ότι είναι φυλακισμένη
από τότε που έγινε κόρη.

Οι φριχτές συνευρέσεις που της επιφυλάσσονται
θα καταλάβουν το υπόλοιπο της ζωής της.
Όταν το πάθος για εξαγνισμό
είναι χρόνιο, βίαιο, δεν επιλέγεις
τον τρόπο που ζεις. Δε ζεις·
δεν σου επιτρέπεται να πεθάνεις.

Περιπλανιέσαι ανάμεσα σε γη και θάνατο
που στο τέλος φαίνονται
παράξενα να μοιάζουν. Οι μελετητές μας λένε

ότι δεν έχει νόημα να γνωρίζεις τι θέλεις
όταν οι δυνάμεις που ερίζουν για σένα
μπορούν να σε σκοτώσουν.

Λευκό της λήθης,
λευκό της ασφάλειας—

Λένε ότι υπάρχει ένα χάσμα στην ανθρώπινη ψυχή,
η οποία δε φτιάχτηκε για να ανήκει
εξ ολοκλήρου στη ζωή. Η γη

μας ζητά να αρνηθούμε αυτό το χάσμα, μια απειλή
που μεταμφιέζεται σε πρόταση—

όπως έχουμε δει
στην ιστορία της Περσεφόνης
που πρέπει να διαβαστεί

ως καυγάς ανάμεσα στη μάνα
και στον εραστή–
η κόρη είναι μόνο κρέας.

Όταν στρέφεται κατά πάνω της ο θάνατος, δεν έχει δει
το λιβάδι χωρίς τις μαργαρίτες.
Ξαφνικά, δεν τραγουδά πλέον
τα παρθενικά της τραγούδια
για την ομορφιά και τη γονιμότητα
της μάνας της. Εκεί
που είναι το χάσμα, είναι η ρήξη.

Τραγούδι της γης,
Της μυθικής ενόρασης της αιώνιας ζωής τραγούδι—

Ψυχή μου
κομματιασμένη απ’ την ένταση
της προσπάθειας να ανήκεις στη γη—

Τι θα κάνεις
όταν έρθει η σειρά σου στο λιβάδι με τον θεό;

[Πρώτη δημοσίευση των μεταφράσεων στο ηλεκτρονικό Φρέαρ. Δείτε τα περιεχόμενα της έντυπης έκδοσης εδώ.]

Αἴφνης

 


Αὐτὸ ποὺ λέμε ὄνειρο δὲν εἶν᾿ ὄνειρο
ποὺ ἡ πλατιὰ πραγματικότητα δὲν εἶναι πραγματική.
Κάπου γελιέμαι μὰ ἐκεῖ κιόλας ὑπάρχω ἀπόλυτα,
σὰν τὸ σύννεφο ποὺ ἀλλάζει στὰ νωθρὰ δευτερόλεπτα
ὄντας μονάχα ἡ ἀκάλεστη μεταμόρφωση.
Κανένα λιοντάρι δὲν παραγνώρισε τὸ θήραμα
καὶ ἡ πάπια δὲν ἔπαψε νὰ πιπιλίζει τὴ λάσπη·
τὸ χταπόδι βγαίνει ἀπ᾿ τὸ ρηχὸ θαλάμι του μὲ γαλαζόπετρα
στὰ ξέφωτα ἡ τίγρη λησμονιέται ἀνεπίληπτα.
Νυχτώνει καὶ σήμερα. Ἡ ἀγωνία
λέει πάλι: θὰ βοσκήσω τὸ μαῦρο.

Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου 2020

Στη γη υπάρχει κάτι που αξίζει να το ζήσεις

 

Ο ερχομός του Απρίλη
Η μυρωδιά του ψωμιού την αυγή
Οι απόψεις μιας γυναίκας για τους άντρες
Το τραγούδι μιας γυναίκας
Τα γραπτά του Αισχύλου
Ο φόβος στα μάτια ενός τυράννου
Ο πρώτος έρωτας
Η χλόη πάνω στη πέτρα
Η πρώτη νότα της φλογέρας σαν σε ταξιδεύει στις αναμνήσεις
Στη γη υπάρχει κάτι που αξίζει να το ζήσεις
Το τέλος του Σεπτέμβρη
Μια γυναίκα να κλέβει χρόνια μετά τα σαράντα
Το άρωμα του ροδάκινου στα χείλη μιας γυναίκας
Μια ώρα ήλιου στη φυλακή
Τα συνθήματα ενός λαού για τους χαμογελαστούς μάρτυρες(…)
Mahmoud Darwish
Μτφρ: Νασίμ Αλατράς
********

Τρίτη, 29 Σεπτεμβρίου 2020

ΝΩΘΡΟΤΗΣ

 




Ακούω τον θόρυβο διερχομένου οχήματος
Μεσημεριανή νωθρότης
Καρύδια με μέλι
και ουρανός με εκρηκτικούς σχηματισμούς σύννεφων
Μαξιλάρι με κεντίδια
Ο υαλοβάμβακας τέλειο μονωτικό τοίχων
Να ήταν και συναισθημάτων !
Η ώρα καταθέτει τα όπλα της
Δεν έχει αντιπάλους
Ούτε εγώ εχθρούς
Μόνον ένα δύσκαμπτο σήμερα μολύβι
Δεν ξέρει τί να περιγράψει
Φενάκη όλα
γράφει
Σκύβω μετανοιωμένη που το κρατώ
Ωραία λέξη
Τουλάχιστον καλύτερη από την οδυνηρή
συνώνυμή της
Στην ακινησία του χρόνου
γκρεμίζομαι πανικόβλητη
στα κατώγεια της μνήμης
Πλημμύρισαν κάποτε
και λυτρώθηκα
Έκτοτε
προσεύχομαι συνεχώς
για έναν ακόμη κατακλυσμό
Μεσημεριανή νωθρότης
Μα εντός
προμηνύεται καταιγίδα
Ίσως εισακουστεί η προσευχή μου
αυτή τη φορά...
[ Φ.Β. 02002909 ''ΣΤΙΧΟΙ ΑΛΥΤΡΩΤΟΙ'' 2017-19]

Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 2020

ΜΟΝΑΞΙΑ

 


Είμαι μόνος
το ποτάμι είναι μεγάλο και τραγουδάει
ποιός είναι εκεί πέρα;
Αγριόχορτα καψαλισμένα τσαλαπατάω.
Όλες οι ώρες ίδιες είναι
για όποιον περπατάει
ασκόπως
πλάι στο νερό που τραγουδάει.
Ούτε μια βάρκα
τα γκρίζα κύματα δεν σκίζει
που σαν γίγαντες ήρεμοι
μπροστά περνούν από τα μάτια μου
τραγουδώντας.
Κανένας.
Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής.

Κυριακή, 27 Σεπτεμβρίου 2020

[ Οι Κούφιοι Άνθρωποι - Η Έρημη Χώρα ]

 T. S. Eliot - [ 26 Σεπτεμβρίου 1888 - 4 Ιανουαρίου 1965 ]

.
.
Είμαστε οι κούφιοι άνθρωποι,
οι βαλσαμωμένοι άνθρωποι
σκύβοντας μαζί
κεφαλοκαύκι γεμισμένο άχυρο. Aλίμονο!
οι στεγνές φωνές μας όταν
ψιθυρίζουμε μαζί
είναι ήσυχες κι ανόητες
σαν άνεμος σε ξερό χορτάρι
ή πόδια ποντικών σε σπασμένο γυαλί
στο ξερό μας κελάρι
σχήμα χωρίς μορφή, σκιά χωρίς χρώμα,
παραλυμένη δύναμη, χειρονομία χωρίς κίνηση
αυτοί που πέρασαν
με ολόισια μάτια, στου θανάτου το άλλο βασίλειο
μας θυμούνται αν καθόλου μας θυμούνται
σαν κούφιους ανθρώπους
σα βαλσαμωμένους
μάτια δεν τολμώ να δω στα όνειρα
στου θανάτου το ονειρικό βασίλειο
αυτά δεν εμφανίζονται εκεί:
τα μάτια είναι
ηλιόφως σε μια σπασμένη κολώνα
εκεί, είναι ένα δέντρο χορεύοντας
και φωνές
στου ανέμου το τραγούδισμα
πιο μακρινές και πιο τελεστικές
από ένα μαραμένο αστέρι
ας είμαι όχι πιο κοντά
στου θανάτου το ονειρικό βασίλειο
ας φορέσω επίσης
τις μεταμφιέσεις
αρουραίου τρίχωμα, κοράκου δέρμα, κουρελούδες
σ’ έναν αγρό
φερόμενος όπως φέρεται ο άνεμος
όχι πιο κοντά
όχι αυτή την τελική συνάντηση
στου λυκόφωτος το βασίλειο
αυτή είναι η νεκρή χώρα
αυτή είναι του κάκτου η χώρα
εδώ τα πέτρινα είδωλα
σηκώνονται, εδώ λαμβάνουν
την ικεσία ενός χεριού νεκρού ανθρώπου
κάτω απ’ το σπίθισμα σβησμένου άστρου
αυτό είναι σαν αυτό
στου θανάτου το άλλο βασίλειο
ξυπνώντας μόνοι
την ώρα που είμαστε
τρέμοντας με τρυφερότητα
χείλη που θα φιλούσαν
κάνουν προσευχές σε τσακισμένες πέτρες
αόμματοι
αν δεν τα μάτια μας ξαναφανούν
όπως το αέναο άστρο
του πολύφυλλου ρόδου
στου θανάτου το λυκοφωτικό βασίλειο
η ελπίδα μόνο
των κενών ανθρώπων
των άδειων ανθρώπων
μεταξύ ιδέας
και πραγματικότητας
μεταξύ κίνησης
και δράσης
πέφτει η σκιά
μεταξύ αντίληψης
και δημιουργίας
πέφτει η σκιά
η ζωή είναι πολύ μακριά
μεταξύ πόθου
και σπασμού
μεταξύ δύναμης
και ύπαρξης
μεταξύ ουσίας
και πτώσης
πέφτει η σκιά
γιατί δικό σου είναι το βασίλειο
γιατί δική σου είναι η ζωή
γιατί η ζωή σου είναι δική σου
δική σου
Αυτός είναι ο τρόπος που τελειώνει ο κόσμος
όχι μ’ ένα πάταγο αλλά μ’ ένα λυγμό.
.
.

Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2020

Ο ζέφυρος μακριά στις βρυώδεις όχθες κατουρά την όμορφη πατρίδα μας

 


ΖΕΦΥΡΟΣ (φτερωτός)

Έγραψες πολλά ποιήματα
για το θάνατο στο κινητό σου
Στο μετρό κάτω απ΄ τη μύτη συλλογισμένων αμνών
μετά τη δουλειά
Έγινες ο μακελάρης
που σκοτώνει τα αφροδίσια με περίστροφο
Ο σκύλος που σκοτώνει τη γάτα
κι η γάτα που τρώει τον ποντικό
Έγινες η ταφόπλακα
που γράφει όλες τις πομπώδεις βλακείες των ζωντανών

Ο ζέφυρος μακριά στις βρυώδεις όχθες
κατουρά την όμορφη πατρίδα μας
Εσύ γράφεις πάλι για το θάνατο
γι΄ αυτή την εμμονή που την έκαναν ποίηση
οι αγγλοσάξονες και οι μεθυσμένοι

Όμως ο θάνατος ο αριστοκράτης ο ηδονιστής
χαρίζει μπισκότα με σοκολάτα στα κοριτσάκια
Τραβά τις αιμορροΐδες απ΄ τον κώλο των αστών
σα να τραβά την περόνη

https://dromos.wordpress.com/

Κυριακή, 30 Αυγούστου 2020

Hector Berenguer

 Έπεσαν τα ονόματα των πραγμάτων;

Πρέπει να ψάξεις το αδύνατο για να βρεις το δυνατό;
Είναι σαν να έχει πάει ο Θεός αναζητώντας την απουσία του;
Σε κάθε ανθρώπινη ομιλία υπάρχει τρόπος
Αυτό δεν πάει πλέον στο πρωτότυπο
αλλά στην επιστροφή.
Ο θάνατος επίσης λέει ψέματα λέγοντας ότι είναι ζωή;
Η λέξη καταλήγει να ονομάζει το ανεκδιήγητο
σαν να ήταν μια δήλωση απουσίας.
Κάθε έννοια της αλήθειας
πεθαίνει από τον εαυτό της.
Η αίσθηση πεθαίνει από την αίσθηση.
Θα πεθάνει ο άνθρωπος από τον άνθρωπο;
Τότε δεν θα υπάρχει μέρος για τη συνάντηση;
Πού να μαζέψω όλη την κούραση.
Κάτι σαν συγγνώμη;
Για να ονομάσω την αλήθεια
και άρπαξέ το από το αβέβαιο.

Έκτορας Μπέρενγκουερ

Η εικόνα ίσως περιέχει: φυτό