Αναγνώστες

Γιατὶ τὸ ξέρω· πιὸ βαθιὰ κι ἀπ᾿ τὸν πηχτὸν ἀστρόφως, κρυμμένος σὰν ἀετός, μὲ περιμένει, ἐκεῖ ποὺ πιὰ ὁ θεῖος ἀρχίζει ζόφος, ὁ πρῶτος μου ἑαυτός... ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΙΚΕΛΙΑΝΟΣ

Τρίτη, 24 Απριλίου 2012

...ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ,


VIII
ΓΥΜΝΟΣ, ΙΟΥΛΙΟ ΜΗΝΑ, το καταμεσήμερο. Σ' ένα στένο
κρεβάτι, ανάμεσα σε δυο σεντόνια χοντρά, ντρίλινα, με το μά-
γουλο πάνω στο μπράτσο μου που το γλείφω και γεύομαι
την αλμύρα του.
Κοιτάζω τον ασβέστη αντικρύ στον τοίχο της μικρής μου κά-
μαρας. Λίγο πιο ψηλά το ταβάνι με τα δοκάρια. Πιο χαμηλά
την κασέλα όπου έχω αποθέσει όλα μου τα υπάρχοντα: δυο
παντελόνια, τέσσερα πουκάμισα, κάτι ασπρόρουχα. Δίπλα, η
καρέκλα με την πελώρια ψάθα. Χάμου, στ' άσπρα και μαύρα
πλακάκια, τα δυο μου σάνταλα. Έχω στο πλάι μου κι ένα
βιβλίο.

Γεννήθηκα για να 'χω τόσα. Δεν μου λέει τίποτε να παραδο-
ξολογώ. Από το ελάχιστο φτάνεις πιο σύντομα οπουδήποτε.
Μόνο που 'ναι πιο δύσκολο. Κι από το κορίτσι που αγαπάς
επίσης φτάνεις, αλλά θέλει να ξέρεις να τ' αγγίξεις οπόταν
η φύση σου υπακούει. Κι από τη φύση - αλλά θέλει να
ξέρεις να της αφαιρέσεις την αγκίδα της.

IX
"ΕΧΘΕΣ ΕΧΩΣΑ ΚΑΤΩ ΑΠ' ΤΗΝ ΑΜΜΟ το χέρι μου κι έ-
πιασα το δικό της. Όλο το απόγευμα ύστερα τα γεράνια με
κοίταζαν απ' τις αυλές με νόημα. Οι βάρκες, οι τραβηγμένες
έξω στη στεριά, πήρανε κάτι γνώριμο, οικείο. Και το βράδυ,
αργά, την ώρα που της έβγαλα τα σκουλαρίκια να τη φιλήσω
έτσι όπως θέλω εγώ, με τη ράχη ακουμπισμένη στο μαντρό-
τοιχο της εκκλησιάς, μπουμπούνισε το πέλαγος και οι Άγιοι
βγήκανε κρατώντας κεριά να μου φωτίσουνε."

Χωρίς αμφιβολία υπάρχει για τον καθέναν από μας κι από
μια ξεχωριστή, αναντικατάστατη αίσθηση που αν δεν την βρει
να την απομονώσει εγκαίρως και να συζήσει αργότερα μαζί
της, έτσι που να τη γεμίσει πράξεις ορατές, πάει χαμένος.

X
ΟΤΙ ΜΠΟΡΕΣΑ Ν' ΑΠΟΧΤΗΣΩ μια ζωή από πράξεις ορατές
για όλους, επομένως να κερδίσω την ίδια μου διαφάνεια, το
χρωστώ σ' ένα είδος ειδικού θάρρους που μου 'δωκεν η Ποίη-
ση: να γίνομαι άνεμος για το χαρταετό και χαρταετός για
τον άνεμο, ακόμη και όταν ουρανός δεν υπάρχει.
Δεν παίζω με τα λόγια. Μιλώ για την κίνηση που ανακαλύ-
πτει κανείς να σημειώνεται μέσα στη "στιγμή" όταν κατα-
φέρει να την ανοίξει και να της δώσει διάρκεια. Οπόταν,
πραγματικά, και η Θλίψις γίνεται Χάρις και η Χάρις Άγγε-
λος' η Ευτυχία Μοναχή και η Μοναχή Ευτυχία

με λευκές, μακριές πτυχές πάνω από το κενό,

ένα κενό γεμάτο σταγόνες πουλιών, αύρες βασιλικού και συ-
ριγμούς υπόκωφου Παραδείσου.

XI
ΟΙ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ φθείρονται πολύ πιο δύσκολα.
Ο Ρεμπώ επέζησε της Κομμούνας όπως θα επιζήσει το φεγ-
γάρι της Σαπφώς από το φεγγάρι του Άρμστρονγκ. Χρειά-
ζονται άλλης λογής υπολογισμοί.

Το ρολόι που μας αφορά δεν είναι αυτό που καταμετρά τις
ώρες αλλά που κατανέμει το μέρος της φθοράς και της αφθαρ-
σίας των πραγμάτων όπου, έτσι κι αλλιώς, μετέχουμε, όπως
μετέχουμε στη νεότητα ή στο γήρας. Ίσως γι' αυτό, εμένα,
ο θάνατος με τρόμαζε ανέκαθεν λιγότερο από την αρρώστια'
κι ένα τρυφερό σώμα με θάμπωνε περισσότερο από το πιο
τρυφερό συναίσθημα.

Ο ήλιος σκάει μέσα μας κι εμείς κρατάμε την παλάμη στο
στόμα έντρομοι.

Ο αέρας σηκώνεται. Το θείο θριαμβεύει.

XII
ΑΠΟ ΤΟ ΒΟΤΣΑΛΟ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΤΗΣ ΣΥΚΙΑΣ κι από το
φύλλο της συκιάς στο ρόδι, όπως από τον Κούρο στον Ηνίοχο
κι από τον Ηνίοχο στην Αθήνα.

Ονειρεύομαι μιαν Ηθική που η έσχατη αναγωγή της να οδη-
γεί στην ίδια ομοούσια και αδιαίρετη Τριάδα.

XIII
ΣΤΙΣ ΑΚΡΟΓΙΑΛΙΕΣ ΤΟΥ ΟΜΗΡΟΥ υπήρχε μια μακαριότητα,
ένα μεγαλείο, που έφτασαν ως τις ημέρες μας άθιχτα. Η πα-
τούσα μας, που ανασκαλεύει την ίδια άμμο, το νιώθει. Περ-
πατάμε χιλιάδες χρόνια, ο άνεμος ολοένα λυγίζει τις καλαμιές
κι ολοένα εμείς υψώνουμε το πρόσωπο. Κατα πού; Ως πότε;
Ποιοι κυβερνάνε;

Μας χρειάζεται μια νουθεσία που να διαμορφώνεται όπως το
δέρμα επάνω μας τον καιρό που μεγαλώνουμε. Κάτι νεανι-
κό και δυνατό συνάμα, σαν το εν δ' ύδατ' αενάοντα ή το θα-
λερόν κατά δάκρυ χέοντες. Έτσι που να μπορεί κείνο που
γεννά ο άνθρωπος να ξεπερνά τον άνθρωπο δίχως να τον κατα-
πιέζει.

XIV
Τ' ΑΝΩΤΕΡΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΜΟΥ τα έκανα στο Σχολείο
της θάλασσας. Ιδού και μερικές πράξεις για παράδειγμα:

(1) Εάν αποσυνδέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου
απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι, κι ένα καράβι. Που σημαί-
νει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.
(2) Το γινόμενο των μυριστικών χόρτων επί την αθωότητα
δίνει πάντοτε το σχήμα κάποιου Ιησού Χριστού.
(3) Η ευτυχία είναι η ορθή σχέση ανάμεσα στις πράξεις (σχή-
ματα) και στα αισθήματα (χρώματα). Η ζωή μας κόβεται,
και οφείλει να κόβεται, στα μέτρα που έκοψε τα χρωματι-
στά χαρτιά του ο Matisse.
(4) Όπου υπάρχουν συκιές υπάρχει Ελλάδα. Όπου προε-
ξέχει το βουνό απ' τη λέξη του υπάρχει ποιητής. Η ηδονή
δεν είναι αφαιρετέα.
(5) Ένα δειλινό στο Αιγαίο περιλαμβάνει τη χαρά και τη λύπη
σε τόσο ίσες δόσεις που δεν μένει στο τέλος παρά η αλήθεια.
(6) Κάθε πρόοδος στο ηθικό επίπεδο δεν μπορεί παρά να είναι
αντιστρόφως ανάλογη προς την ικανότητα που έχουν η δύ-
ναμη κι ο αριθμός να καθορίζουν τα πεπρωμένα μας.
(7) Ένας "Αναχωρητής" για τους μισούς είναι, αναγκαστι-
κά, για τους άλλους μισούς, ένας "Ερχόμενος".

XV
ΤΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΜΟΥ ΧΡΟΝΙΑ είναι γεμάτα καλαμιές. Ξόδεψα
πολύν άνεμο για να μεγαλώσω. Μόνον έτσι όμως έμαθα να
ξεχωρίζω τους πιο ανεπαίσθητους συριγμούς, ν' ακριβολογώ
μες στα μυστήρια.
Μια γλώσσα όπως η ελληνική όπου άλλο πράγμα είναι η αγά-
πη και άλλο πράγμα ο έρωτας' άλλο η επιθυμία και άλλο η
λαχτάρα' άλλο η πίκρα και άλλο το μαράζι' άλλο τα σπλάχνα
κι άλλο τα σωθικά. Με καθαρούς τόνους, θέλω να πω, που
-αλίμονο- τους αντιλαμβάνονται ολοένα λιγότερο αυτοί που
ολοένα περισσότερο απομακρύνονται από το νόημα ενός ου-
ράνιου σώματος που το φως του είναι ο αφομοιωμένος μας
μόχθος, έτσι καθώς δεν παύει να επαναστρέφεται κάθε μέρα
όλος θάμβος για να μας ανταμείψει.
Θέλουμε - δε θέλουμε, αποτελούμε το υλικό μαζί και το
όργανο μιας αέναης ανταλλαγής ανάμεσα σ' αυτό που μας
συντηρεί και σ' αυτό που του δίνουμε για να μας συντηρεί: το
μαύρο, που δίνουμε, για να μας αποδοθεί λευκό, το θνησιμαίο,
αείζωο.

Και χρωστάμε στη διάρκεια μιας λάμψης την πιθανή ευτυχία
μας.

XVI
ΕΧΕΙ ΚΑΙ Η ΨΥΧΗ τον δικό της κονιορτό που εάν σηκωθεί
μέσα μας αέρας, αλίμονο. Οι ορμές χτυπάνε στα παράθυρα,
τα τζάμια θρυμματίζονται. Λίγοι ξέρουν ότι ο υπερθετικός
στα αισθήματα σχηματίζεται με το φως, όχι με τη δύναμη.
Κι ότι χρειάζεται χάδι εκεί που βάζουν μαχαίρι. Ότι ένας
κοιτώντας με τη μυστική συνεννόηση των σωμάτων μας παρα-
κολουθεί παντού και μας παραπέμπει στην αγιότητα χωρίς
συγκατάβαση.

Α! Όταν η στιγμή φτάσει να καθίσουμε κι εμείς πάνω στο
πεζούλι κάποιας Αγίας Πρέκλας εν μέσω αγριοσυκών, μο-
ρεών με ερυθρούς καρπούς, εις έρημον τόπον, απόκρημνον
ακτήν, τότε η μικρή Κουμπώ μ΄ένα κερί στο χέρι θα σηκωθεί
στις μύτες των ποδιών να φτάσει εκεί ψηλά, μέσα στον ανα-
στεναγμό μας, όλα τα εύφλεκτα: πάθη, πείσματα, φωνές
οργής, μυριάδες έντομα χρωματιστούλια που να λαμπαδιάσει
ο τόπος!

XVII
ΚΑΙ ΝΑ, ΚΑΤΑΜΕΣΙΣ της αθλιότητας, από τις ανασκαφές της
Σαντορίνης, από την απελπισία πιο πέρα - επιτέλους: μια
Κόρη Θηρασία φτάνει τεντώνοντας το χέρι της σα να λέει
"Χαίρε Κεχαριτωμένε".

Δεν είμαι ζωγράφος, Κόρη Θηρασία. Μα θα σε πω με ασβέ-
στη και με θάλασσα. Θα σε προεχτείνω μ' αυτά που γράφω
σ' αυτά που πράττω. Θα σου προσφέρω μια ζωή (τη ζωή
που δεν αξιώθηκα) χωρίς αστυνόμους, χωρίς φακέλους, χωρίς
κελιά. Μόνο μ' ένα λευκό πουλί πάνω από το κεφάλι σου.

Θα φυτέψω αμπέλια - λέξεις. Θα κτίσω Ανάκτορα μ' αυτά
που μου δίνεις ν' αγαπώ. Από την Ηγησώ θα φτάσω στην
Αγία. Αικατερίνη. Γη και ειρήνη θα φέρω.

XVIII
ΑΠΟ ΜΙΚΡΟ ΠΑΙΔΙ μού γεμίσανε το κεφάλι με την εικόνα
ενός θανάτου κουκουλωμένου στα μαύρα, που κρατά τη ζωή
σαν φάκα και μας την προτείνει ανοιχτή, με το δόλωμα τής
ηδονής στη μέση. Αφήστε με να γελάσω. Κάτι άλλο έλεγε
κείνος που μασούσε τη δάφνη. Και δεν είναι τυχαίο που
γυρίζουμε όλοι μας γύρω απ' τον ήλιο.

Το σώμα ξέρει.

XIX
ΩΡΑΙΕ ΜΟΥ ΑΡΧΑΓΓΕΛΕ γεια σου, με τις ηδονές καθώς
φρούτα στο πανέρι!

XX
ΕΝΑ ΒΟΥΝΑΚΙ ΑΓΡΙΟΛΟΥΛΟΥΔΑ, το ίδιο αναλλοίωτα κι α-
μάραντα όσο μέσα στη σκέψη μας, τρέμει κάθε φορά που κατα-
φέρνουμε να γίνουμε αέρας. Και να σκεφτεί κανένας ότι, με
την προϋπόθεση να το θελήσουμε όλοι,  μ  π  ο  ρ  ο  υ  μ  ε.  Όπως  
μπορούμε να επεκταθούμε σε όλα τ' απέραντα τετραγωνικά
της ηθικής που απλώνονται πέραν από το ένα και αποτρό-
παιο, φευ, όπου μας έχει καθηλώσει μια πανάρχαιη βλακεία,
στην ανθεκτικότητά της πανίσχυρη.

XXI
ΕΚΦΡΑΖΟΜΑΙ ΟΠΩΣ ΕΝΑ ΠΕΡΓΑΜΟΝΤΟ στον πρωινόν
αέρα. Η διήθηση, που δεν την αντιλαμβάνεται άλλος κανείς,
αυτή έχει σημασία. Μέσ' από τους κοινωνικούς αγώνες, τη
λαχτάρα για δίκιο και για ελευθερία, το αναπαλλοτρίωτο του
ατόμου: μια ευωδία!
Ο άνθρωπος δεν είναι ποτέ τόσο μεγάλος ή τόσο μικρός όσο
οι έννοιες που συλλαμβάνει, από τον Άγγελο αρχινώντας ίσα
με το Δαίμονα. Είναι όσο το μέρος που απομένει όταν οι
δύο αυτές αντίπαλες δυνάμεις αυτοεξουδετερωθούνε. Αν μου
αρέσει ν' ανάγομαι στην ευγένεια του δέντρου ή να μετατρέπω
σε αίνιγμα τις λύσεις, είναι γι' αυτό. Για να υποκαθίσταμαι
στο παιδί που ήμουνα και να διαθέτω πάλι, εντελώς δωρεάν,
την απέραντη εκείνη ορατότητα, την ισχυρότερη, τη διαρκέ-
στερη από κάθε άλλης λογής Επανάσταση.

Κοίταζα το κομμάτι που χωρούσε στο μεγάλο τετράγωνο
παράθυρο: λίγες καμένες στεριές και μια λουρίδα κύμα βαθυ-
κύανο. Στον ύπνο μου, αργότερα, η ώρα τρεις το απόγεμα,
έβλεπα τον Ερμή να κατεβαίνει από ψηλά, το 'να πόδι λυ-
γισμένο, κρατώντας στην αγκαλιά του ένα κοριτσάκι με το
κεφάλι ανάποδα και τα μαλλιά του χυμένα στον αέρα.

XXII
ΕΙΝΑΙ ΦΟΡΕΣ που βγαίνω στον αέρα λες και διαβάζω την
Ιλιάδα. Παίρνω το μονοπάτι που τραβάει ψηλά πάνω απ' τα
σπίτια, και καθώς -όσο ανεβαίνω- αλλάζουν σχήμα οι αγ-
καλιές και οι κάβοι, μέσα μου αλλάζουνε θέση και μορφή τα
αισθήματα: η ταυτότητα των ηρώων, η άγρια ικανοποίηση
να λες    ό  χ  ι ,   το ευθύ, το λαμπερό, το ποτέ δυο φορές το ίδιο.

Ένας μελαψός έφηβος που του κατεβάσανε το βρακάκι και
παραμένει ωραίος πλάι σ' όλων των λογιώ τα μπλε και τα
μαύρα. Δυσδιάκριτος μέσα στον Χριστιανισμό' ανεύρετος μέσα
στο Μαρξισμό' μικρός Μέγας Αλέξανδρος πάνω από το Αι-
γαίο που ενσαρκώνει και που το κύμα του δεν τελειώνει ποτέ.

XXIII
ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ να 'ταν μια σταγόνα καθαρού νερού
στην παιδική του ηλικία ο ήλιος. Από κει ο τρόπος που λάμπει
στα ματοτσίνορα' και το δρόσο που κρατά στους τοίχους με
τις αγιογραφίες, Ιούλιο μήνα, το καταμεσήμερο.
Αφήνω τη διαφάνεια. Που έτσι και το φέρει η τύχη ν' αγα-
πήσεις μια κοπέλα, βλέπεις μέσα της: όπως στα ποιήματα.

Εάν υπάρχει ένας τρόπος να πεθάνεις χωρίς ν' αφανίζεσαι -
είναι αυτός: μια διαφάνεια όπου τα ύστατα συστατικά σου
-δρόσος, φωτιά- όντας ορατά για όλους, έτσι κι αλλιώς,
θα υπάρχεις κι εσύ εσαεί.

ΧΧΙV
ΓΙΑ ΟΠΟΙΟΝ Η ΘΑΛΑΣΣΑ ΣΤΟΝ ΗΛΙΟ είναι "τοπίο" - η
ζωή μοιάζει εύκολη και ο θάνατος επίσης. Αλλά για τον άλλον
είναι κάτοπτρο αθανασίας, είναι "διάρκεια". Μια διάρκεια
που μόνον το ίδιο της το εκθαμβωτικό φως δεν σ' αφήνει να
τη συλλάβεις.
Εάν υπήρχε τρόπος να βρίσκεται κανείς, την ίδια στιγμή,
μπρος και πίσω απ' τα πράγματα, θα καταλάβαινε πόσο το
άνοιγμα του χρόνου, που καταβροχθίζει απλώς γεγονότα, χά-
νει τη σημασία του' όπως, ακριβώς, μέσα σ' ένα ποίημα. Και
τότε -αφού είναι μια ανάπτυξη του ακαριαίου ή, αντίστροφα,
μια σύμπτυξη του ατέρμονος το ποίημα-  να κερδίζει την
ελευθερία τυ χωρίς να καταφύγει σε κανενός είδους πυρίτιδα.

Μόνον ένα πράγμα να μπορούσε να συνειδητοποιήσει: ότι δεν
τα κρατάνε όλα οι ζωντανοί.

XXV
ΜΙΑ ΜΕΤΑΓΛΩΤΤΙΣΗ ΤΟΥ ΗΧΟΥ που κάνουν παφλάζοντας
τα μικρά κύματα, τη στιγμή που η σελήνη απομακρύνεται
και το σπίτι σιμώνει στην ακροθαλασσιά, θα μπορούσε πολλά
να μας αποκαλύψει. Για τις κορυφές των αισθήσεων πριν
απ' όλα. Όπου η ευγένεια υποσκελίζοντας τη δύναμη φτάνει
πάντοτε πρώτη: ένα γαλάζιο φιστίκι που λάμπει, το βότσαλο
αναμμένο, μοναχικά πατήματα του ανέμου στα φύλλα. Ή
αλλιώς: μια μετόπη, ένας τρούλος, που κάνουν τη φύση γραμ-
μή όπως ο φλοίσβος οικουμενική την ελληνική γλώσσα.

Μάθε να προφέρεις σωστά την πραγματικότητα.

XXVI
ΝΑ ΠΡΟΦΕΡΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ όπως ο σπουργί-
της το χάραμα. Και να τη σιμώνεις όπως το πλοίο τη Σέριφο
ή τη Μήλο. Που τα βουνά ξετυλίγονται το ένα μέσ' απ' το
άλλο έως ότου φανεί ο υπέροχος κώνος με τα λευκά σπίτια'
το ένα νησί χωρίζεται σε δύο ή τρία' κι ο κάθετος βράχος
δείχνει, από κοντά, να κρατάει την πιο παρθένα λευκή αγκα-
λιά. Διείσδυση σε μεγάλο βάθος μέσα στις αισθήσεις και
συνάμα διαρκής ανατροπή κάθε χρηστικής αντίληψης για τη
φύση του υλικού κόσμου.

Πουθενά αλλού δεν ένιωσα τη ζωή μου τόσο δικαιωμένη όσο
πάνω στη γέφυρα ενός πλοίου. Στη θέση τους τη σωστή, τα
πάντα: οι βίδες, οι λαμαρίνες, οι σωλήνες, τα συρματόσχοινα,
οι αεραγωγοί, τα όργανα πλεύσεως' και ο ίδιος εγώ που εγ-
γράφω την αέναη μεταβολή παραμένοντας στο ίδιο σημείο.
Ένας πλήρης, αυτάρκης και συγκροτημένος κόσμος που μου
ανταποκρίνεται και του ανταποκρίνομαι και εισχωρούμε μαζί
σαν ένα σώμα στον κίνδυνο και στο θαύμα.

Πλοίο διαρκείας η χώρα μου.

XXVII
ΑΡΓΗΣΑ ΠΟΛΥ ΝΑ ΚΑΤΑΛΑΒΩ τι σημαίνει ταπεινοσύνη
και φταίνε αυτοί που μου μάθανε να την τοποθετώ στον άλλο
πόλο της υπερηφάνειας. Πρέπει να εξημερώσεις την ιδέα της
ύπαρξης μέσα σου για να την καταλάβεις.

Μια μέρα που ένιωθα να μ' έχουν εγκαταλείψει όλα και μια
μεγάλη θλίψη να πέφτει αργά στην ψυχή μου, τράβηξα, κει
που περπατούσα, μες στα χωράφια χωρίς σωτηρία, ένα κλω-
νάρι άγνωστου θάμνου. Το 'κοψα και το 'φερα στο απάνω χείλι
μου. Ευθύς αμέσως κατάλαβα ότι ο άνθρωπος είναι αθώος.
Το διάβασα σ' αυτή τη στυφή από αλήθεια ευωδιά τόσο έν-
τονα που πήρα να προχωρώ το δρόμο της μ' ελαφρύ βήμα
και καρδιά ιεραποστόλου. Ώσπου, σε μεγάλο βάθος, μου
έγινε συνείδηση πια ότι όλες οι θρησκείες λέγανε ψέματα.

Ναι, ο Παράδεισος δεν ήταν μια νοσταλγία. Ούτε, πολύ
περισσότερο, μια ανταμοιβή. Ήταν ένα δικαίωμα.

XXVIII
ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΧΡΟΝΟΥΣ ΠΕΡΠΑΤΑΜΕ. Λέμε τον ουρανό "ου-
ρανό" και τη θάλασσα "θάλασσα". Θ' αλλάξουν όλα μια μέρα
κι εμείς μαζί τους θ΄αλλάξουμε, αλλά η φύση μας ανεπανόρ-
θωτα θα 'ναι χαραγμένη πάνω στη γεωμετρία που καταφρο-
νέσαμε στον Πλάτωνα. Και μέσ' απ' αυτήν, όταν σκύβουμε,
όπως σκύβουμε καμιά φορά πάνω στα νερά του νησιού μας,
θα βρίσκουμε τους ίδιους καστανούς λόφους, όρμους και
κάβους, τους ίδιους ανεμόμυλους και τις ίδιες ερημοκλησιές,
τα σπιτάκια που ακουμπάνε το 'να στ' άλλο, και τ' αμπέλια
που κοιμούνται σα μικρά παιδιά, τους τρούλους και τους περι-
στεριώνες.

Δε θέλω να πω αυτά τα ίδια. Θέλω  να πω τις ίδιες φυσικές
και αυθόρμητες κινήσεις της ψυχής που γεννούν και διατάσ-
σουν προς ορισμένη κατεύθυνση την ύλη' τις ίδιες αναπάλσεις,
τις ίδιες ανατάσεις προς το βαθύτερο νόημα ενός ταπεινού
Παραδείσου, που είναι ο αληθινός μας εαυτός, το δίκιο μας,
η ελευθερία μας, ο δεύτερος και πραγματικός ηθικός μας
ήλιος.

Δεν υπάρχουν σχόλια: